Rozdział 4 - Praca w redakcji gazetki parafialnej

1. Praca redaktorów naczelnych

W czasie pisania pracy przeprowadziłam wywiady e-mailowe z trzema redaktorkami naczelnymi wrocławskich czasopism parafialnych oraz jedną dziennikarką wrocławskiej wkładki do „Gościa Niedzielnego”. Zależało mi na tym, aby uzyskać od nich informacje związane z pracą w redakcji, jakie są cele i zadania redaktorów naczelnych, czy taka praca jest potrzebna i czy pozwala się rozwijać intelektualnie.

Dwie redaktorki naczelne pracowały już na tym stanowisku w innych czasopismach. Małgorzata Weder, która z wykształcenia jest inżynierem budowlanym i skończyła podyplomowe Studium Dziennikarskie na Papieskim Wydziale Teologicznym we Wrocławiu, była poprzednio sekretarzem redakcji w piśmie „Budowlany Informator Techniczny”. Bożena Rojek - redaktorka gazetki parafialnej „Przy Kościele Uniwersyteckim” była wcześniej współredaktorką pisma parafialnego tytuł „Bonifacy”. Pracuje także w redakcji gazetki hospicyjnej „Promyki nadziei”, wydawanej przez Fundację „Wrocławskie Hospicjum dla Dzieci” oraz jest współredaktorką dolnośląskiego pisma katolickiego „Nowe Życie”.

Najmłodsza z nich, Barbara Ciesiołkiewicz – kończy studia, zarządzanie i inżynierię produkcji w przemyśle chemicznym, na Uniwersytecie Ekonomicznym we Wrocławiu. Jej praca magisterska nie ma związku z dziennikarstwem. Barbara tworzy pismo w Duszpasterstwie Akademickim „Wawrzyny” we Wrocławiu. Choć kończy studia i pisze pracę magisterską, jest bardzo zadowolona z pełnienia tej funkcji.

Staż pracy w czasopismach parafialnych

Redaktorzy, z którymi przeprowadziłam wywiady, pracują w redakcjach odpowiednio, 7 i 4 lata. Niezależnie od tego, jak długo pełnią swoje funkcje, ich zadania są bardzo podobne.

Do głównych zadań redaktora naczelnego należą:

• Odpowiedzialność za całość numeru (zaplanowanie tematu, treści artykułów i czasu wydania).
• Dbałość o to, by pozostałe osoby z redakcji regularnie uczestniczyły w spotkaniach.
• Dbałość, by artykuły do czasopism przysyłane były w odpowiednim terminie .
• Przygotowanie materiałów do druku.
• Rozliczenie finansowe z drukarnią ( nie dotyczy wszystkich).
• Uwiecznienie ważnych wydarzeń związanych z parafią w formie notatek, relacji, fotografii, wierszy

Bardzo ważna jest praca związana z przygotowaniem materiałów do druku. Ich kolejność jest następująca:

• planowanie treści numeru - wspólnie z zespołem,
• zamawianie artykułów u autorów spoza redakcji,
• odbieranie e-maili związanych z zamawianiem artykułów i odpowiadanie na nie,
• planowanie przebiegu i terminu spotkań z pozostałymi członkami redakcji,
• planowanie zawartości numeru - kolejnych działów, tematów, kolumn,
• czytanie i adiustacja tekstów,
• praca zbiorowa oraz praca indywidualna (każdy ma zadanie do wykonania nie tylko podczas spotkań w redakcji, ale także w domu).

Zapytałam redaktorów, czy spotykają się z jakąkolwiek formą pochwały bądź zażalenia. Chciałam poznać nastawienie czytelników do prasy katolickiej. Interesowało mnie, czy wierni kupując czasopisma i po ich przeczytaniu, dzielą się później swoimi refleksjami na temat tego, co przeczytali, albo co chcieliby zmienić. Czy kompletują kolejne numery i w jaki sposób, czy też w ogóle kontaktują się z redaktorami.

Małgorzata Weder, która pełni tę funkcję 9 lat, stwierdziła, że redakcja nie ma kontaktu z parafianami. Niekiedy słyszy pochwały, częściej jednak docierają uwagi związane z tzw. literówkami czy też koniecznymi skrótami redakcyjnymi w przekazanych tekstach. Osoby pracujące w redakcji zawsze przepraszają czytelników za zaistniałe błędy np. za pomyłkę w nazwiskach.

Jedna z redaktorek gazety parafialnej - „Przy Kościele Uniwersyteckim” stwierdziła, że w redakcji potrzebny jest asystent kościelny, który ma nadzór nad parafią i zajmuje się przygotowaniem rubryk typu: „Nowo ochrzczeni”, „Związki małżeńskie”, „Odeszli do wieczności”. W redakcji zajmuje się ona głównie przeprowadzaniem rozmów w ramach „Katechizmu i życia”, czasem napisaniem jednego artykułu na temat ustalony z redaktorem naczelnym. Ich tematyka opiera się zwykle na obserwacji ludzkich zachowań i postaw, śledzeniu wydarzeń z życia Kościoła lokalnego i powszechnego. Przy wywiadach ważne jest wcześniejsze przemyślenie i opracowanie pytań, znalezienie osoby, która jest autorytetem w danej dziedzinie. W pracy używa dyktafonu, który pomaga w wiernym odtworzeniu przebiegu rozmowy, którą potem trzeba spisać na komputerze, opracować i nadać właściwą formę, „by się dobrze czytało”. Słowo mówione różni się bowiem często od słowa czytanego. Ważne więc jest także przesłanie opracowanego tekstu do autoryzacji. Na zakończenie musi tekst opatrzyć odpowiednim tytułem. Zdarza się, że trzeba także zebrać materiały ilustracyjne (zdjęcia lub grafiki), które będą opublikowane razem z tekstem. Jej zadania dziennikarskie różnią się nieco od tych, jakie pełni w dwu innych, wcześniej wymienionych pismach.

Redaktorzy pism parafialnych wyznali także, iż chcieliby, aby w przyszłości do pracy w redakcji włączyło się więcej osób niż dotychczas. Wówczas tworzenie numeru byłoby łatwiejsze i mniej czasochłonne. Ułatwiłoby to pracę zespołu redakcyjnego członków zespołu redakcyjnego. Jest to wszak ich działalność dodatkowa, pozazawodowa, którą wykonują kosztem swojego prywatnego czasu. Jak widać praca w redakcji jest czasochłonna, wymaga wiedzy i wielkiej rzetelności i dokładności. Daje jednak wiele satysfakcji i jest potrzebna.

Praca w redakcji pozwala rozwijać się intelektualnie i duchowo, przynosi satysfakcję i wewnętrzne spełnienie. Redaktorzy naczelni czasopism parafialnych uważają, że radość z pracy czerpią między innymi dzięki:

• aktywnemu zaangażowaniu pozostałych redaktorów,
• dużej liczbie czytelników,
• ukazaniu się po wielu wysiłkach kolejnego numeru pisma,
• świadomości, że pisma parafialne pełnią funkcję dzieła o charakterze życiowej misji, dzięki któremu czytelnicy mają możliwość formacji intelektualnej i duchowej,
• poszerzaniu horyzontów zainteresowań,
• możliwości przekazywania ważnych informacji z życia parafii i Kościoła
• świadomości, że przez to, co robią, ewangelizują i pomagają innym stawać się lepszymi ludźmi. Praca w redakcji im samym także przynosi wiele korzyści, głównie stwarza szerokie możliwości pogłębiania własnych zainteresowań i samorealizacji.

2. Praca dziennikarzy

W redakcji pracują nie tylko redaktorzy naczelni, ale także dziennikarze. Ich obowiązki są nieco odmienne.

Dziennikarka wrocławskiej wkładki tygodnika „Gość Niedzielny”, Jolanta Sąsiadek, w swojej pracy stara się pokazywać dobro i opisywać ludzi mających pozytywny wpływ na życie. Bohaterami artykułów są ludzie, którzy żyją blisko Pana Boga, jak również ci, którzy dają siebie innym. Jej zdaniem pokazywanie takich dobrych wzorców ma także istotny wpływ na poczytność pisma. „Gość Niedzielny” na początku 2010 roku miał wyższy nakład niż wcześniej, a niedawno zajął I miejsce wśród tygodników opinii. Wynika z tego, że to czasopismo katolickie osiągnęło bardzo dobrą pozycję na rynku wydawniczym.

Przeprowadzone przeze mnie wywiady dowiodły po części słuszności moich domysłów. Praca w redakcji czasopism parafialnych nie jest z reguły jedynym zajęciem redaktorów i dziennikarzy, nie jest to ich praca zawodowa. Zajęcie, w które się angażują, zajmuje im dużo czasu. Zespoły redakcyjne nie są zbyt liczne. Najważniejsze jest tworzenie kolejnych numerów pisma, docieranie do ciekawych materiałów, opracowywanie tekstów, uporanie się ze stroną „techniczną” i finansową wydania kolejnego numeru.