strona główna / czytelnia / prace naukowe / Krajobraz prasy lokalnej w Bytomiu / Funkcje bytomskiej prasy parafialnej
2.2 Funkcje bytomskiej prasy parafialnej
Funkcje i zadania prasy parafialnej wynikają z ogólnych celów i zadań mediów katolickich. Między poszczególnymi elementami tego systemu istnieją: ścisłe współzależności oraz wzajemne uzupełnianie się. Media katolickie funkcjonują na różnych obszarach w sensie geograficznym, społecznym i kulturowym. Są jednak pewne wspólne pola oddziaływania, pewne wspólne centralne kategorie, będące przedmiotem szczególnego zainteresowania.[61] Najczęściej wskazuje się na takie kategorie, jak: wiara, kultura, życie, rodzina, dziecko, prawda, przyszłość, wolność, miłość, sprawiedliwość, służba społeczna. Bezpośrednio odnieść je można także do prasy parafialnej, gdzie mogą one ulegać dalszej konkretyzacji (już w wymiarze lokalnym). Teoretycy katoliccy expressis verbis stwierdzają, że podstawową funkcją mediów katolickich jest ewangelizacja, co nie wyklucza także realizacji innych zadań i celów.[62] Innymi słowy, media katolickie mają upowszechniać wartości płynące z Ewangelii, nie mają być li tylko towarem, ale przede wszystkim powołane są do pełnienia idealistycznej myśli. Najogólniej rzecz biorąc, mają one wpływać na postawy i zachowania odbiorców (w tym przypadku wiernych) oraz wyrabiać odpowiednie postawy oraz pozytywny stosunek do świata wartości chrześcijańskich (funkcja postawotwórcza). Jak pisze ksiądz Janusz Mariański: "zadaniem rozwoju środków społecznej komunikacji jest nie tylko informowanie, lecz i formowanie".[63]
Jak na tym tle kształtują się funkcje prasy parafialnej? Pierwszą z nich, co do której nie ma wątpliwości wśród wydawców i prasoznawców katolickich, jest funkcja ewangelizacyjno-formacyjna. Wskazuje się na podstawową rolę wspólnoty parafialnej w tym procesie, identyfikację z nią oraz budowanie i utrwalanie świadomości eklezjalnej przez kontakty z pismem.[64] Realizacja tej funkcji polega na przekazywaniu treści religijnych w miarę prostym, zrozumiałym językiem, który nie jest jednocześnie językiem z ambony, zbyt oficjalnym i namaszczonym. Ewangelizacja (nowa ewangelizacja, reewangelizacja) powinna być realizowana, zdaniem teologów, nie tylko przez działania hierarchii, ale także przez działalność ruchów i stowarzyszeń katolickich, gazeta parafialna zaś może być ośrodkiem integracji, wokół którego ruchy te się skupiają. Realizacja tej funkcji polega także na samej popularyzacji wydarzeń i spraw mających miejsce we wspólnocie parafialnej. Prasa parafialna pełni także funkcję informacyjną. Jest narzędziem komunikacji między członkami wspólnoty, ułatwia percepcję informacji płynących z urzędów parafialnych do członków, wypełnia lukę informacyjną, którą pozostawiają inne media lokalne. Trzecią funkcją i zadaniem jest integracja środowiska lokalnego. Jest to zwłaszcza istotne w warunkach wielkomiejskiej anonimowości (której dobitnym przykładem jest właśnie Bytom), dezintegracji. Integracja ta ma ożywczo wpływać na życie parafialne i tworzenie się lub zacieśnianie więzi międzyludzkich w danym środowisku. Integracja ma, zatem wymiar nie tylko religijny, ale także świecki.[65] Autorzy mówią także o funkcji promowania inicjatyw lokalnych, funkcji edukacyjnej, wspierania kultury lokalnej i kształtowania lokalnej opinii publicznej, oraz funkcji rozrywkowej. Prasa parafialna, w odczuciu samych wydawców, jest narzędziem pozytywistycznej "pracy u podstaw".[66]
Jak w bytomskiej prasie parafialnej realizowane są trzy podstawowe funkcje (ewangelizacyjna, informacyjna i integracyjna), zobrazuje poniższa tabela, będąca efektem wnikliwej analizy zawartości każdego z dostępnych pism.
Tabela 5. Realizacja funkcji prasy parafialnej przez bytomskie pisma.
| Parafia | Periodyk | Funkcja ewangelizacyjna | Funkcja informacyjna | Funkcja integracyjna |
| Św. Trójcy | "Jedność" |
- fragmenty Pisma Świętego wraz z refleksjami duszpasterzy |
- Rubryka "Zaproszenia, informacje, relacje" - informacje dotyczące działalności m.in. Caritasu. Ponadto pojawiają się tutaj wieści z innych bytomskich parafii (np. zmiany składów duszpasterskich) |
- Informacje związane z działalnością kawiarenki parafialnej |
| Dobrego Pasterza | "Dobry Pasterz" | brak | - typowy rozkład informacji z życia parafii - godziny nabożeństw, spowiedzi, udzielania sakramentów, odwiedzin chorych, świątecznych wizyt kolędowych, intencje mszalne, godziny otwarcia organów parafialnych (np. kancelarii) | - krótkie informacje związane z działalnością i zachęcające do udziału w: Liturgicznej Służbie Ołtarza, Stowarzyszeniu Dzieci Maryi, Kręgu Biblijnym, Rodzinie Bł. Edmunda Bojanowskiego, Żywym Różańcu, Scholi, Parafialnej Świetlicy dla Osób Starszych i Samotnych itp. |
| Św. Jana Nepomucena | "Ku pojednaniu" |
- artykuły o charakterze homilijnym, pisane przez proboszcza bądź wikarych |
- intencje mszalne na każdy kolejny tydzień | - materiały zachęcające do aktywizacji w: Oazie Młodzieżowej, Legionie Maryi, Ruchu Światło-Życie, Oazie Rodzin i Dzieciach Maryi |
| Św. Anny | "Informator Parafialny" |
- "Święci miesiąca" - teksty hagiograficzne, związane z żywotami patronów danego miesiąca |
- rozkład mszy świętych i nabożeństw (w dni powszednie, niedziele i święta) |
- "Wspomnienia, zwierzenia" - listy czytelników, często wzbogacane odpowiedzią ze strony redakcji |
| Najświętszego Serca Pana Jezusa (ul. Modrzewskiego) | "Rodzina Parafialna" |
- "Słowo redaktora naczelnego" - pisane homilie dotyczące życia w symbiozie z religią | - kolumny informacyjne typowe dla prasy parafialnej (rozkład mszy i nabożeństw, intencje, udzielone sakramenty, zestawienie zmarłych parafian itd.) |
- publikowane artykuły autorstwa wiernych (stanowią oni tym samym integralną część pisma) |
| Najświętszego Serca Pana Jezusa (ul. Pułaskiego) | "Posłaniec" |
- pisane wersje homilii, autorstwa zespołu duszpasterskiego |
- "Z życia parafii" - szpalta z informacjami dotyczącymi zmiany księży, organizacji pielgrzymek, procesji, godzinami otwarcia biblioteki parafialnej itp |
- artykuły nawołujące do integracji politycznej (np. "Solidarność wzywa do solidarności") |
| Św. Michała Archanioła | "Pod Przewodem św. Michała Archanioła" | - comiesięczny artykuł proboszcza związany z tematyką społeczno-religijną |
- "Z historii życia parafialnego" - intencje mszalne, udzielone sakramenty, pogrzeby, porządek mszy i nabożeństw itp. |
- "Listy parafian" - interakcje wiernych poprzez pisane przez nich listy |
| Chrystusa Króla | "Informator Parafialny" | - cytaty z Pisma Świętego - fragmenty Ewangelii, często opatrzone refleksjami duszpasterskimi | - rubryki z intencjami, porządkiem obrzędów mszalnych i nabożeństw, godzinami otwarcia kancelarii, udzielonymi sakramentami itp | - informacje związane z działalnością grup parafialnych, zachęcające wiernych do aktywizacji w poszczególnych grupach parafialnych |
| Św. Jacka | "Głos św. Jacka" |
- "Słowo dla parafian" - zestaw artykułów o tematyce religijnej, społecznej i obyczajowej |
- "Nowiny parafialne" - informacje dotyczące udzielania sakramentów, porządek mszy i nabożeństw, intencje itp. |
- "Najmłodsi dla Was, o Was z Wami!" - szpalta dla dzieci i młodzieży, nawołująca do integracji religijnej |
| Św. Rodziny | "Informator Parafii Św. Rodziny" | brak | - tabele informacyjne z porządkiem obrzędów mszalnych, nabożeństw, intencji, udzielania sakramentów, godziny otwarcia kancelarii itp. | brak |
| Wniebowstąpienia Pańskiego | "Nasza Wspólnota" |
- "Patron miesiąca" - żywoty świętych w odcinkach |
- rozkład mszy i nabożeństw | brak |
| Św. Stanisława | "Głos św. Stanisława" |
- "Słowo redaktora naczelnego" - artykuły o charakterze religijno-społecznym |
- "Kalendarz liturgiczny" - zestawienie mszy, informacje dotyczące czytań z Pisma Świętego oraz śpiewanych psalmów |
- "Kącik dla Róż Różańcowych" - kolumna, której zadaniem jest nawoływanie do aktywizacji i integracji w grupie parafialnej Róż Różańcowych i nie tylko |
| Podwyższenia Krzyża Świętego | "Biuletyn Informacyjny" | brak | - porządek mszy i nabożeństw, kolekty, intencje mszalne, godziny otwarcia kancelarii oraz grup parafialnych itd | brak |
Źródło: Badania własne.
Pobierz tą stronę w wersji PDF
